evet grev var.. evet sevdigimiz dizilerin cogu bundan etkilendi.. de nedir bu grev? neden oluyor? ne olacak? bunlarin soru cevap seklindeki bir aciklamasinin turkcesini verecegim asagida.. kaynak burasi .. ayrica wga'nin son basin aciklamalarini takip etmek icin buraya bir goz atin.. 1 - basitce, ne oluyor?
Bugun, Kasim 1 itibariyle, Writers Guild of America (WGA) ve Alliance of Motion Picture & Television Producers (AMPTP) arasindaki Minimum Basic Agreement (MBA) suresini doldurdu. Bu kontrat, yazarlar ve studyolar arasindaki tazminattan, hakem karariyla cozume kadar her sey icin asgari standardlari belirliyor.. Bir onceki kontrat, 3 sene once imzalanmisti.
2 - Yeni bir MBA imzalanmasini ne engelliyor?
Hem WGA hem de AMPTP, birbirlerine MBA onerileri sundular. Ancak, durum asikar ki, hala bir anlasmaya varilmasi gerekiyor.
Iki oneri teklifi de, bagli olduklari grubun duruma bakis acisini yansitiyor. Yazarlar icin bu, halihazirda yapmakta olduklari is icin yeterli karsiligi (tazminat diye cevrildi yukarda) alamadiklari hakkinda. Studyolar icinse, su anda odediklerinden daha fazlasini odeyemeyecekleri uzerine. 3 - Surtusmenin en goze batan noktalari nedir?
Toplamda iki duzine kadar konu tartisilmakta ama ozellikle ucu on planda gorunuyor; - Ev gosterimlerinden arta kalanlar cozumu - WGA uyeleri su anda, dagiticilarin kazancinin $1 milyon'a kadar olan kismindan %0.3 ve ondan sonrasi icin de toplam %0.36 almaktalar. Bu da, cogu durumda, urun basina 5 cent'e karsilik geliyor. WGA, bu meblagi iki katina cikarmayi amacliyor. En cok one surulen mantik da, kitap yazarlarinin, yayinlayicinin toplam kazancinin %15'ine kadar bir meblag alabildikleri ki bu da TV ve film yazarlarinin 500 kati.
- Geleneksel olmaya medya iceriginden arta kalanlar - WGA uyeleri, kullanicinin urunleri icin odeme yapmadigi, yani cep telefonu, cevrimisi izleme vb. gibi durumlar icin para almiyorlar.. Eger odeme olursa (pay-per-view, video-on-demand vb.) odeme orani, ev gosterimlerinin aynisi - %0.3. Sendika sunu istiyor; "kullanicinin odeme yaptigi TV urunlerinde %1.2, cevrimici izlenmis veya yuklenmis her gosterimin %1.2si, ve gosterim izleyiciye bedava sunuldugunda, 1984 sonrasi her urun icin %2.0 ve 1984 oncesi her urun icin %2.5"
- yeni teknolojiler icin yetki hakki ve kurallar - Sadece internet veya baska bir siradisi ortamda yayinlanmak uzere hazirlanan projelerde calisan yazarlar, ayni MBA standartlatina tâbi degiller.. WGA bu acigi kapatmaya calisiyor..
4 - Peki, WGA neden greve gidiyor?
Her sendika konulu puruz gibi, grev de anlasmanin saglanmasi icin bir uzlasma yontemi olarak kullaniliyor. Carsamba gunu (deadline) oncesi icin, WGA, uzlasma grubuna, gerek gordukleri taktirde grev aciklamasi yapmalari icin yetki verdi. 5.507 oyun %90.3'u bu yetki lehine kullanildi. 5 - "WGA grevde" demek ne anlama geliyor?
Sendikanin grev kurallari geregince, aslinda ortada tek bir prensip var. "Siz (ve menajeriniz ya da sizin adiniza baska biri) greve gidilen bir sirketle anlasma yapamazsiniz, yazili haklarinizi veremezsiniz, ve yazili bir eserinizi bu sirkete satamaz ya da kiralayamazsiniz."
Ayrica, uyeler, greve gidilen butun sirketlerden bitirilen ve satin alinmasi icin onlara verilen butun urunlerini geri istemeliler ve temel grev kurallarina uymalilar. (grevden cikmamak, grev hakkinda haber yaymamak gibi)
Ancak, uyeler yazarlik disindaki gorevlerine devam edebilirler (aktor, yonetmen, yapimci vb.) ve bu gorevlerin hic bir yazma isi gerektirmemesi lazim.. 6 - Bu, prime-time TV yapimi tamamen duracak mi demek?
Evet ve hayir. Aktorler, yonetmenler ve yapimcilar halihazirda yazilmis bulunan senaryolar uzerinde calisabilecek, ama cogu bir cok seri, zaman cizelgelerini sadece bir ay oncesinden takip ederler yani bu secenek oldukca cabuk sona erecek.. Bu yazi yayinlandigi sirada, cogu seri 9. - 11. bolumlerini cekmekte ama senaryolari 13. - 17. bolume kadar hazir. Ek olarak, sezon ortasi seriler (24 ve Lost gibi) guz donemi esdegerlerinden bir kac hafta geriden takip eden bir yapim cizelgesi izliyorlar ki bu da daha az yayinlanabilir bolum ve senaryo hazir demek. 7 - Bu durum, izleme aliskanliklarimi ne zaman etkilemeye baslayacak?
Cogunlukla, kanallar Kasim programlarini sorun yokmuscasina devam ettirebilirler ki bu da en erken degisiklikleri Aralik'ta gorebilirsiniz demek. Bu demek degil ki o noktada degisiklikleri farkedersiniz - gecen sene, kanallarin ilk bolum yayinlari, Aralik'in son 2 haftasinda %28'den azdi- bu durumda gercekci olarak, ilk ciddi degisiklikleri hissetmeye baslamaniz Ocak ayini bulur. 8 - Grev bir kac aydan daha uzun surerse ne olur?
Endustri icerisinden kisiler bir cok senaryo ile geldiler ancak hic biri uzun sureli grev karsiti bir cozum getirmiyor. Ne olursa olsun, realite ve spor programlari suphe yok ki sik sik yayinlanacaklar. ABC, CBS, FOX, NBC ve CW'de, 20ye yakin reliate sovu ve spor programi su anda yapimlarinin cesitli evrelerinde ve ek olarak da yeni bolumleriyle, "American Idol," "Wife Swap," "Supernanny," "The Apprentice" vb. var. (boagkk) 9 - Son grev ne kadar surdu?
Bir onceki WGA grevi -hemen hemen 20 sene once- 22 hafta surdu. 7 Mart 1988'den 7 Agustos 1988'e kadar. Tahmini olarak, bu 5 aylik grev kanallara toplamda $500 milyon bilanco getirdi. Gunumuz kosullarinda, uzayan bir grev bu rakami, 2, 3 ve hatta 4 katina cikarabilir. 10 - Sirada ne var peki?
Gercekci olursak, bir noktada bir anlasmaya varilacak. Bu anlasma 2 gun sonra mi, 2 ay sonra mi olur kimse bilemez.
|
